بگوييم همان « چيزى است كه آثارش را در هر پديده‌اى » مىبينيم . ب - مناقشه‌اى سخت : در ميان فلاسفه پيرامون طبيعت وجود مناقشه‌اى سخت درگرفته است كه موجب شده برخى از آنها آراء نادر و غريبى را بياورند نظير اين‌قول كه در محدوده تحقّق چيزى جز « وجود » يعنى « خدا و مخلوق يافت » نمىشود و همه تحوّلات در اين محدوده صورت مىپذيرد . طرفداران اين نظريه به دو گروه تقسيم شده‌اند : گروهى كه به عظمت خدا ايمان دارند ولى قدرت هميشگى او در هستى را باور ندارند و مىگويند : خداوند در درجهء عالى وجود قرار دارد - خداوند والاتر از آن است كه اين عدّه مىپندارند - و مخلوقات در درجه پايين قرار دارند و خلقت و آفرينش تنها نزول از درجه پايين است . اين عدّه همان فلاسفه مشّاء و متكلّمان طرفدار ايشانند . گروه ديگر به علم و قدرت خدا نسبت به هر پديده ايمان دارند ولى عظمت را از خداوند سبحان سلب مىكنند و مىگويند : هر چيزى اعمّ از كوچك ، بزرگ ، گرانبها و كم بها همان خداست و هرگز تفاوتى ميان خدا و مخلوقاتش نيست ، بلكه مفهوم خلق حجابى ميان خدا و خود خداست زيرا خدا جز خلقش نيست . اين عدّه همان رواقيّون و مذاهب صوفيّه پيرو آنها مىباشند . قرآن مذهب جديدى را به ارمغان آورد كه نمايانگر توحيد به دور از شرك و انكار است . قرآن مىگويد : ( سَبَّحَ للَّهِ مَا فِي السَّماوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ * لَهُ مُلْكُ